Site ve Okul Bahçesi Düzenleme: Çit, Kamelya, Oyun Alanı ve Çöp Kovası Planı

Bir sitenin ya da okulun bahçesi, onlarca hatta yüzlerce kişinin her gün kullandığı ortak bir alandır. Çocuklar oynar, yaşlılar oturur, öğrenciler teneffüste koşar, servis araçları girip çıkar. Bu kullanımlar plansız bir araya geldiğinde oyun alanı yolun kenarında kalır, kamelyalar güneşin ortasına düşer, çöp kovaları ya hiç bulunmaz ya da oturma yerinin dibinde durur.

Bu rehberde bir site ya da okul bahçesini düzenlerken çevre çitinden çöp kovasına kadar hangi kararların hangi sırayla verilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Yönetim kurulları, okul idareleri ve bahçesini yenilemek isteyen site sakinleri için bir kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.

Önce kullanıcılar ve hareket akışı

İyi bir bahçe planı, alanı kimlerin, ne zaman ve nasıl kullandığını anlamakla başlar. Sitelerde gün içinde küçük çocuklar ve ebeveynleri, akşamları gençler ve yetişkinler bahçededir. Okullarda ise kullanım teneffüs saatlerinde yoğunlaşır; yüzlerce öğrenci aynı anda bahçeye çıkar.

Kâğıt üzerinde bahçenin bir krokisini çizin ve girişleri, bina kapılarını, otopark ve servis yolunu işaretleyin. İnsanların bu noktalar arasında en kısa yoldan yürüyeceğini unutmayın; yürüyüş yolları bu doğal hatlar üzerinde planlanmazsa çimlerin üzerinde patikalar oluşur. Araç yolunun çocukların kullandığı alanlardan ayrılması, planın ilk güvenlik kuralıdır.

Çevre çiti ve girişler

Çevre çiti, bahçenin sınırını belirler ve girişleri kontrol altına alır. Site ve okul çevrelerinde, içerisinin görülebilmesi ve güvenlik açısından genellikle panel çit tercih edilir. Yola bakan ve çocukların yoğun olduğu bölümlerde daha yüksek panel seçmek, topların ve çocukların yola çıkmasını önler.

Girişlerin sayısı mümkün olduğunca az ve kontrol edilebilir olmalıdır. Okullarda öğrenci girişi ile servis ve araç girişinin ayrılması önerilir. Sitelerde yaya girişleri için kendiliğinden kapanan yaya kapıları, araç girişinde ise motorlu kapı kullanılır. Kapı seçenekleri için kapı sistemleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Çocuk oyun alanı: yer, güvenlik ve zemin

Oyun alanı, bahçenin en dikkatli planlanması gereken bölümüdür. Yeri seçerken şu sorulara cevap arayın: Oyun alanı bina pencerelerinden ve oturma alanlarından görülebiliyor mu? Araç yolundan ve otoparktan yeterince uzak mı? Öğleden sonra güneşi doğrudan alıyor mu, yakında gölge veren bir ağaç ya da kamelya var mı?

Her oyun ekipmanının çevresinde, çocuğun düştüğünde başka bir ekipmana ya da sert bir yüzeye çarpmayacağı bir güvenlik alanı bırakılır. Oyun ekipmanlarının tasarımında ve yerleşiminde TS EN 1176 serisi, ekipman altındaki darbe sönümleyici zeminlerde ise TS EN 1177 esas alınır. Bu yüzden oyun alanı zemini beton ya da çıplak toprak değil, kauçuk gibi darbe sönümleyen bir malzeme olmalıdır.

Küçük çocuklar ile daha büyük çocukların ekipmanlarını ayrı bölgelere koymak, çarpışmaları azaltır. Oyun alanının çevresini alçak bir çitle çevirip tek bir girişten girilmesini sağlamak, küçüklerin fark edilmeden yola çıkmasını önler. Ekipman seçenekleri için çocuk oyun alanları sayfamıza bakabilirsiniz.

Oturma, gölge ve kamelyalar

Oturma alanları, bahçenin ne kadar kullanılacağını belirler. Oyun alanını gören bir noktaya yerleştirilmiş bir kamelya, ebeveynlerin çocuklarını izlerken gölgede oturabilmesini sağlar. Bu basit karar, oyun alanının yaz öğleden sonralarında da kullanılmasını mümkün kılar.

Diyarbakır’da yazlar uzun ve sıcak geçtiği için gölge, bir lüks değil ihtiyaçtır. Kamelyaların ve bankların yerini seçerken öğleden sonra güneşinin nereden geldiğine bakın; batıya bakan açık bir alan, en sıcak saatlerde kullanılamaz hâle gelir. Ağaçların gölgesi zamanla büyüyeceği için ilk yıllarda bu boşluğu kamelyalar doldurur. Oturma birimleri zemine sabitlenmeli, kenarları yuvarlatılmış ve yüzeyleri güneşte aşırı ısınmayan malzemeden seçilmelidir.

Çöp kovaları: kaç tane ve nereye?

Çöp kovası sayısı ve yerleşimi, bahçenin temiz kalıp kalmayacağını belirler. Kovalar insanların bir şey tükettikten sonra geçtiği noktalara konur: girişler, oyun alanı çıkışları, kamelyaların ve bankların yakını, spor alanlarının kenarı. Okul bahçelerinde kantin çevresi en yoğun noktadır.

Kovaları oturma yerinin tam dibine koymamaya dikkat edin; yaz aylarında koku ve böcek, oturma alanını rahatsız eder. Birkaç adım uzağa, ama göz önünde bir yere yerleştirmek iyi bir dengedir. Dış mekân kovaları rüzgârla devrilmemesi ve taşınmaması için zemine sabitlenir; galvaniz ve boyalı metal gövdeler dayanıklılıkları nedeniyle öne çıkar. Seçenekler için çöp kovaları ve kent mobilyaları sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Yeşil alan, sulama ve bitki seçimi

Ortak bahçelerde çim alan hem görsel olarak hem de çocukların oyunu için değerlidir; ama sürekli bakım ve sulama ister. Diyarbakır’ın kurak yazlarında geniş çim alanlar ancak düzenli sulamayla yeşil kalır. Bu yüzden çimi, gerçekten kullanılan alanlarla sınırlamak, kenar bölgelerde ise kuraklığa dayanıklı çalı ve yer örtücü bitkiler kullanmak bakımı kolaylaştırır.

Otomatik sulama sistemi, özellikle sitelerde suyun verimli kullanılmasını ve bakımın aksamamasını sağlar. Ağaç dikimi, gelecekteki gölgenin planlanmasıdır; ağaç yerleri oyun alanı ve kamelyalarla birlikte düşünülmelidir. Ayrıntılar için bahçe düzenlemesi ve peyzaj sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Spor alanları

Yeterli alan varsa bir basketbol potası, yarım saha ya da küçük bir halı saha, özellikle gençlerin bahçeyi kullanmasını sağlar. Spor alanları, kaçan topların küçük çocuklara ve araçlara zarar vermemesi için oyun alanından ve yoldan ayrılmalı, çevresi yüksek bir tel çitle kapatılmalıdır. Saha ölçüleri ve zemin seçenekleri için basketbol sahası ölçüleri rehberimize göz atabilirsiniz.

Aşamalı uygulama ve bakım planı

Bütçe tek seferde bütün bahçeyi yapmaya yetmiyorsa iş aşamalara bölünebilir. Doğru sıra genellikle şöyledir:

1. Altyapı: Kazı, dolgu, drenaj, sulama boruları ve aydınlatma kabloları. Sonradan yapılması en zahmetli işler bunlardır.
2. Çevre çiti ve girişler: Güvenlik ve sınır en baştan sağlanır.
3. Yürüyüş yolları ve sert zeminler.
4. Oyun alanı ve spor alanları.
5. Kamelya, bank ve çöp kovaları.
6. Bitkilendirme ve çim: En son yapılır ki inşaat işleri bitkilere zarar vermesin.

Her aşamanın ardından bir bakım sorumlusu belirlemek de planın parçasıdır: oyun ekipmanlarının düzenli kontrolü, kovaların boşaltılması, sulama sisteminin mevsim başında açılıp kapanması ve çitteki hasarların zamanında onarılması.

Çit, kapı, oyun alanı, kamelya, çöp kovası ve peyzajı tek bir planla ele alabildiğimiz için bahçenizi parça parça değil, bir bütün olarak tasarlayabiliyoruz. Tüm seçenekler peyzaj ve bahçe sayfamızda. Diyarbakır ve çevre illerde keşif ücretsiz; bahçenizi yerinde görüp aşamalara bölünmüş yazılı fiyat teklifi hazırlamamız için teklif formunu doldurun.